भोटेकोशी बाढि: कारण, जलवायु परिवर्तन, असर तथा सरकार र नागरिकको भुमिका
भोटेकोशी बाढि : कारण, जलवायु परिवर्तन, असर तथा सरकार र नागरिकको भुमिका औद्योगिक क्रान्तिपश्चात् विकासका नाममा प्रकृतिमाथि भएको तीव्र दमन र प्राकृतिक स्रोतको अनियन्त्रित दोहन नै आजको जलवायु सङ्कटको मुख्य कारण बनेको छ। प्रकृतिलाई केवल आर्थिक नाफा र पूर्वाधार विकासको असीमित साधन मान्ने मानवीय अदूरदर्शिताको मूल्य अहिले विनाशकारी जलवायु परिवर्तनका रूपमा चुकाउनु परिरहेको छ। चक्रवात, खण्डवृष्टि, र अतिवृष्टिजस्ता प्रकृतिका प्रारम्भिक चेतावनीहरूलाई निरन्तर बेवास्ता गर्दा आज स्वयम् मानव जातिकै अस्तित्व सङ्कटमा परेको छ। औद्योगिक कलकारखानाबाट हुने अत्यधिक हरितगृह ग्यास उत्सर्जन, विश्वव्यापी सैन्य अभ्यास, युद्ध र आणविक हतियारको परीक्षणले वायुमण्डलमा कार्बनको असर तीव्र रूपमा बढाएको छ। यसको प्रत्यक्ष मार प्रकृतिसँग प्रत्यक्ष जोडिएर जीवनयापन गर्ने आदिवासी तथा जनजाति समुदायको अस्तित्वमाथि परेको छ। भर्खरै मात्र नेपालको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढी र कटानले हिमाली पारिस्थितिक प्रणाली (Ecosystem) कति जोखिममा छ भन्ने भयावह चित्र स्पष्ट पारेको छ। व्यापारिक लोभ र वातावरणीय प्रभाव मूल्य...